Szpital z którym współpracujesz ma problemy? Przedsiębiorco, dostarczyłeś szpitalowi towar lub świadczenia, wystawiłeś fakturę z jasnym terminem płatności, a zapłata nie wpływa nawet po upływie terminu płatności? Niestety, szpitale publiczne należą do najbardziej problematycznych dłużników w Polsce (głównie dla kontrahentów). Zaległe należności wobec dostawców sięgają setek milionów złotych rocznie. Poniżej znajdziesz kompletny, sprawdzony w praktyce przewodnik, jak skutecznie odzyskać pieniądze i odzyskać należności – od etapu polubownego aż po egzekucję komorniczą. Szablon w zakresie egzekucji znajdziesz tutaj -> kliknij. Jeżeli natomiast chcesz poznać krok po kroku co trzeba zrobić, przeczytaj ten poradnik.
Dlaczego szpital nie płaci w terminie płatności?
Główne przyczyny to:
- chroniczne niedofinansowanie przez NFZ,
- złe zarządzanie środkami,
- priorytetowe traktowanie wynagrodzeń personelu kosztem kontrahentów,
- biurokratyczne procedury akceptacji faktur.
W efekcie przedsiębiorca, który dostarczył towar lub usługi, zostaje z zaległą wierzytelnością, a dłużnik (szpital) generuje opóźnienie w transakcjach handlowych.
Etap polubowny – negocjacje i wezwanie do zapłaty
Niektórzy stosują najpierw działania polubowne. Z prostych powodów – są najtańsze i najszybsze.
- Wysyłają przypomnienia zaraz po upływie terminu płatności (najlepiej e-mail + list polecony z potwierdzeniem odbioru).
- Wystawiają formalne wezwanie do zapłaty z 7-14 dniowym terminem dodatkowym.
- W wezwaniu wskazują:
- numer faktury i kwotę należności głównej,
- odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych (aktualnie 11,5% w skali roku – stawka wyższa niż odsetki ustawowe),
- kwotę rekompensaty 100 € za koszty dochodzenia należności (art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych).
W 2025 roku kilkanaście procent spraw z szpitalami udaje się uregulować właśnie na etapie przedsądownym, gdy wierzyciel działa profesjonalnie i konsekwentnie. Jest to jednak procent znikomy.
Postępowanie sądowe – pozew o zapłatę i wydanie nakazu zapłaty ze szpitala
Jeśli wezwania do zapłaty nie przynoszą efektu, składaj pozew o zapłatę.
Najlepsza droga w sprawach przeciwko szpitalom:
- postępowanie nakazowe (art. 485 § 1¹ k.p.c.) – gdy faktura lub wezwanie do zapłaty zostały podpisane przez dłużnika lub hospital potwierdził odbiór towaru/świadczenia,
- postępowanie upominawcze – w pozostałych przypadkach.
W 95% przypadków sąd wydaje nakaz zapłaty na pierwszej rozprawie bez udziału stron. Nakaz zapłaty z klauzulą wykonalności staje się tytułem wykonawczym.
Podstawa prawna:
- art. 485 k.p.c. – nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym,
- ustawa z 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (t.j. Dz.U. 2024 poz. 821),
- art. 481 § 2¹ KC – odsetki w wysokości stawki referencyjnej NBP + 5,5 pkt proc. (dla transakcji handlowych).
Tytuł wykonawczy i skierowanie sprawy do komornika
Gdy masz prawomocny nakaz zapłaty z klauzulą wykonalności = tytuł wykonawczy, możesz natychmiast rozpocząć egzekucję.
Najskuteczniejsza metoda przeciwko szpitalom:
- zajęcie rachunków bankowych,
- zajęcie wierzytelności z NFZ (subwencja, kontrakt),
- w najgorszym scenariuszu (mało prawdopodobnym) zajęcie nieruchomości lub ruchomości (sprzęt medyczny, samochody).
W praktyce można wskazać, że wierzytelność z rachunku bankowego, bądź NFZ jest uregulowana w całości w terminie 2 tygodni od momentu wpływu wniosku. Wniosek o wszczęcie egzekucji przeciwko szpitalowi znajdziesz np. tutaj – > kliknij.
Ile kosztuje cały proces odzyskania należności?
- Wezwanie do zapłaty + negocjacje: 300–800 zł (lub 0 zł, jeśli robisz sam),
- Pozew w postępowaniu nakazowym: opłata sądowa tylko 1,25% wartości przedmiotu sporu (max 200 000 zł),
- Komornik: zaliczka na koszty egzekucyjne: zwykle 60 zł,
W 2025 roku średni czas od złożenia pozwu do przelewu od komornika wynosi 4–8 miesięcy (przy profesjonalnym prowadzeniu sprawy). Jeżeli masz już tytuł wykonawczy, to musisz sporządzić wniosek o wszczęcie egzekucji. Przykładowy znajdziesz – > tutaj. Komornik mając wyrok wyegzekwuje go prawdopodobnie w terminie 2 tygodni.
Podsumowanie
Gdy szpital nie reguluje zapłaty za dostarczony towar lub usługi, dostawca ma pełne prawo do dochodzenia należnych roszczeń w profesjonalnym procesie windykacji. Najskuteczniejsza strategia to działanie etapowe: najpierw etap przedsądowy (wezwania do zapłaty, negocjacje, mediacja w celu polubownego rozwiązania), następnie – w razie braku zapłaty – skierowanie sprawy do sądu gospodarczego i uzyskanie nakazu zapłaty, a finalnie egzekucja komornicza.
Kluczowe korzyści profesjonalnego podejścia:
- odzyskujesz 100% należności głównej + odsetki + rekompensaty za koszty odzyskania należności (40/70/100 € zgodnie z ustawą),
- minimalizujesz własne dodatkowe koszty (w tym koszty zastępstwa procesowego pokrywane przez szpital),
- cały proces trwa średnio 4–8 miesięcy od pozwu do przelewu od komornika
Odzyskiwanie należności od szpitali jest w 2025 roku w pełni realne i bardzo skuteczne – pod warunkiem że działa specjalista lub doświadczona kancelaria prawna, która od lat prowadzi właśnie tego typu sprawy.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania o windykację należności od szpitali
Szpital nie płaci faktur w terminie – czy to normalne?
Tak, niestety jest to bardzo częste. Szpitale publiczne należą do liderów przeterminowanych zobowiązań wobec dostawców. Niezapłacona faktura po 30–60 dniach to standard, a nie wyjątek.
Od czego zacząć proces windykacji niezapłaconej faktury ze szpitalem?
Natychmiast po upływie terminu płatności wystawiać formalne wezwanie do zapłaty z naliczeniem odsetek i rekompensaty za koszty odzyskania należności (zgodnie z ustawą – 40 € / 70 € / 100 €).
Czy mediacja z szpitalem ma sens?
To zależy od Ciebie. Niestety szpitale po prostu bardzo często mimo szczerych chęci nie mają środków na pokrycie dodatkowych zobowiązań.
Kiedy należy skierować sprawy do sądu gospodarczego?
Gdy szpital ignoruje wezwania do zapłaty przez 14–30 dni. Najlepszą drogą jest pozew o zapłatę w postępowaniu nakazowym lub upominawczym – sąd gospodarczy wydaje nakaz zapłaty zwykle w ciągu 2–6 tygodni.
Jakie są koszty odzyskania należności i dodatkowe koszty procesu?
- Na etapie przedsądowym: 0–800 zł (wezwania + negocjacje),
- Opłata sądowa: tylko 1,25% wartości sporu (w postępowaniu nakazowym),
- Koszty zastępstwa procesowego: w 99% przypadków zasądzane od szpitala (pokrywa dłużnik),
- Komornik: zaliczka 60 zł. Całkowity koszt własny przy profesjonalnym prowadzeniu sprawy zwykle nie przekracza 5–10% odzyskanej kwoty. Komornik pobiera swoje wynagrodzenie od szpitala i od dłużników.
Czy dostawca może wystawiać szpitalowi rekompensatę 40/70/100 €?
Tak – zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, już od pierwszego dnia opóźnienia przysługuje rekompensata za koszty odzyskania należności w wysokości 40 € (do 5000 zł), 70 € (do 50 000 zł) lub 100 € (powyżej 50 000 zł). Jest to należne automatycznie, bez konieczności wykazywania poniesionych kosztów.
Wniosek o wszczęcie egzekucji przeciwko szpitalowi szablon
Gdy faktura została zignorowana i doszło do wydania tytułu wykonawczego, prawnik w celu odzyskania należności sporządzi wniosek o wszczęcie egzekucji. Niemniej jednak taki szablon znajdziesz również w tym miejscu -> kliknij.